Uykusuz Ebeveynler ve Bebekler ıçin Uyku Düzeni Oluşturma Stratejileri

9 aylık uzun bir bekleyişten sonra hamileliğin son dönemlerinde çekilen fiziksel rahatsızlıklar ve  tuvalete kalkmaktan dolayı bozulmuş olan uyku düzeni, her taze annenin bildiği gibi bebeğe kavuşulduğunda çok daha büyük darbeler alabiliyor. Her iki-dört saatte emzirilmesi gereken yeni doğan bebeğin aileye katılması ile bir iki ay içinde birçok anne baba zombi gibi hissetmekle beraber, dikkat ve konsantrasyon bozukluğu yaşamaya başlıyor, yorgunluktan ve uykusuzluktan dolayı duygusal olarak olumsuz etkilenebiliyor.

Bebeklerin uyku düzeni söz konusu olduğunda bu konuda yazılmış birçok kitap, makale ve bakış açısı bulmak mümkün. Ancak geniş kapsamlı bir araştırma yapıldığında karşımıza çıkan iki karşıt konsept en çok yaygın işlenmis konseptler olarak beliriyor. Bunlardan birincisi yaygın olarak bilinen ve takip edilen “Ferber Metodu” ve benzeri bakış açıları.

Bu yaklaşıma göre bebekler ağlatılarak tutarlılıkla bütün geceyi uyuyarak geçirebilir duruma geliyorlar. Her ne kadar kulağa mucizevi gelse de bunun o kadar da kolay ve pürüzsüz bir süreç olmadığınıağlatma metodunu deneyen anne babalar tecrübe ediyorlar. Bazı bebekler geceler hatta haftalarca ağlayabiliyor, diğerleri kusana kadar şiddetli ağlama krizleri geçirebiliyorlar. Bunun yanında uzun zaman sonra geceyi kesintisiz uyuyarak geçiren bir bebek rutin bozulduğunda ya da tatilde eski düzensiz uyku haline geri dönebiliyor. Bütün bunları göz önünde bulundurunca çok yaygın olan ağlatma ya da Ferber metodu kulağa o kadar da çekici gelmiyor.

Bebeğinizin uyumasına yardımcı rahatlatıcı bakım ürünleri Mutlu Mikrop Shop'ta!
 
Ağlatma metoduna oldukça karşıt başka bir bakış açısı da bebeklerin anne babalar için oldukça yorucu olan uyku düzenleri ile yaşamayı öğrenmeleri ve bu durumu kabullenmeleri gerektiğini savunan yaklaşımlar. Bu tarz yaklaşımlara göre bebekleri ağlatarak gece boyu kesintisiz uyumalarını sağlamak oldukça katı ve bebeklerin ihtiyaçlarına karşılık veremeyen bir yaklaşım. Bu ikinci yaklaşıma göre ilk aylar bebeklerin temel güven duygularının gelişmesi için çok önemli ve güven bebeklerin ihtiyaçlarının anne babaları tarafından karşılanması sonucunda oluşuyor.

Bu inanca göre ağladığında sakinleştirilmesi gereken bebeğin ağlatılarak kesintisiz ve tek başına uykuya dalmasını sağlamakta bebek açısından hiç avantajlı bir durum yok. Ancak bu bakış acısına sıcak bakan anne babalar da tecrübe ediyorlardır ki bu yaklaşım da oldukça problematik çünkü bebeğin her sesine, her ağlayışına kalkıp onu ya mama vererek ya da sakinleştirerek karşılık veren ebeveyn tecrübe edilen uykusuzluk sonucunda neredeyse fonksiyonlarını kaybedecek kadar yorgun hale düşebiliyor. Bu durum hem çocukları ile olan ilişkilerini, hem de sosyal ve kariyerle alakalı sorumlulukları olumsuz etkileyebiliyor.

Peki o zaman bu konuda orta yolu bulmak mümkün mu? Geçenlerde okuduğum bir kitap bu iki bakış açısının ortasında buluşup anne babalara çare ve öneriler vererek bir çok ebeveynin düştüğü ikileme çözüm getirmeyi hedefliyor.

Bu kitabın yazarı 4 çocuk sahibi ve bebek ve çocuklar üzerine oldukça geniş bir araştırma sonucunda tecrübelerini paylaşan bir anne. “The No-Cry Sleep Solution” adlı kitabin yazarı Elizabeth Pantleyyorgun, uykusuz anne ve babalara oldukça ümit verici bir bakış acısı ele alarak küçük bebeklerin ve çocukların bazı tavsiyeleri takip ederek ağlatılmadan sağlıklı bir uyku düzeni edinebileceklerini savunuyor.

Ancak ağlatma yolunu seçen yaklaşımlara karşın bebeklerin ve çocukların uyku düzeninin oturmasının oldukça fazla zaman alabileceğini, bu süreçte ebeveynlerin sabırlı olması gerektiğini belirtiyor. Bu yazara göre başlangıç olarak en önemli husus ebeveynlerin beklentilerinin gerçekçi olması. Hiçbir iki aylık bebek akşam yatıp sabah kalkıp, 7-8 saat uyuyamayacağı gibi daha büyük çocukların da zaman zaman birçok nedenden dolayı uyku düzenlerinin geçici olarak bozulabileceği göz ardı edilemeyecek gerçekler.

ıki aylık bir bebeğin gece boyunca kesintisiz uyuması kesintisiz 5 saat uyuması demek.Bununla beraber hızlı gelişim sürecinden gecen bebeklerin gece boyunca mideleri henüz çok küçük olduğu için çok kolay acıktığı ve gece boyunca uykudan uyandıklarında emzirilmeleri gerektiği için ebeveynlerin uyku açısından eski hayatlarını bir süreliğine unutmaları gerekmekte.  Hayal kırıklığına uğramamak için ebeveynler bebeklerinin uykularını düzenlemeye başladıklarında bu noktaları göz önünde bulundurmalı ve sabırlı olmalılar.

Bunun yanında Elizabeth Pantley’e göre hiç bir anne-baba uykusuz yaşamaya mahkum değil ve bebeklerini ağlatmadan sabırla verilen tavsiyelere uyarak planlı bir şekilde hareket ederlerse her saat başı uyanmaktan, iki saatte bir, sonra üç, dört, ve beş saat kesintisiz hatta daha büyük çocuklar için hiç kesintisiz akşamdan sabaha kadar süren bir uyku düzeni sağlanabilinir.

Yazara göre çocuk kaç yaşında olursa olsun takip edilmesi gereken önemli 10 adım var.

  • Güvenlik kontrolü yapılması (bebeğinizin uyku alanının tamamen güvenli olmasını sağlayın)
  • Uyku hakkında temel bilgiler edinilmesi
  • Uyku günlüğü tutulması (bebek kaçta, nasıl uyandı, nasıl uykuya daldı gibi detaylar)
  • Uyku çözümlerinin ve stratejilerinin gözden geçirilmesi
  • Kişisel uyku seçimlerinden oluşan uyku planının yaratılması
  • Planın 10 gün boyunca takip edilmesi
  • 10 gün boyunca uyku günlüğünün tutulması
  • Başarının analiz edilmesi
  • Uyku planının bir 10 gün daha takip edilmesi
  • Uyku günlüğünün tekrar 10 gün boyunca doldurulması, gözden geçirilmesi ve gerekirse yenilenmesi.

Yukarıda verilen 10 adımın oldukça geniş kapsamlı olmasından dolayı bu planı gerçekten uygulamak isteyen ebeveynlerin kitabi satın alarak dikkatli bir şekilde verilen önerileri takip etmelerini tavsiye ediyorum. Bunun yanında bebeklerin uykuların düzene koyarken ebeveynlere yardımcı olacak uyku stratejilerinin bazılarını aşağıda açıklayarak bu stratejileri deneyen uykusuz ebeveynlere bol şanslar diliyorum.

Uyku Düzeni Oluşturma Stratejileri:

  • Bebeklerin geceyi uyuyarak geçirmesi (sleep through the night) ikinci- dördüncü aylar arasında başlayabilir, onlar için gece boyunca kesintisiz uyumak 5 saat deliksiz uyumak demektir, çok minik mideleri olan ve emdikleri sütü oldukça çabuk hazmeden ve acıkan bebeğinizden daha fazlasını beklemeyin.
  • Bebekler en çok sizin kollarınızda uyumayı severler ve tercih ederler. Her ne kadar bu sizin için keyifli olsa da sürekli kollarınızda ve kucağınızda uyuya kalmaya alışan bebeğiniz sürekli kucağınızı isteyecektir, bu nedenden dolayı bebeğinizi uyuya kalmadan yatağına yatırma alışkanlığını edinin.
  • Bebekler doğal olarak meme alırken, biberonla emzirilirken ya da emzikle uyuya kalırlar. Sürekli bu şekilde uyuya kalan bebekler bir sure sonra emme alışkanlığını uyuya kalma ile bağdaştırmaya başlarlar ve başka şekilde uyuya kalmakta zorluk çekerler. Bu nedenle siz sürekli yanında olmadan bebeğinizin uyuya kalmasını istiyorsanız bebeğiniz uyuya kalmadan uykulu haldeyken emzirmeyi, biberon vermeyi ya da emzik vermeyi bırakın ve bunlarsız uyuya kalmasını sağlayın.  Bebeğiniz huzursuz olsa bile belki bir süre biberonu geri verdikten sonra tekrar geri alıp uyuya kalmasını deneyin.
  • Bebeğinizin size verdiği sinyalleri anlamaya çalışın, gece uyanmalarının hepsi bebeğiniz aç ve yemek almaya hazır demek değildir, bazen bebeğinize çok kısa sakinleştirici bir karşılık vererek onun tekrardan uykuya geri dalmasını sağlayabilirsiniz.
  • Bebeğinizin gündüz ve gece ayrımını yapmasına yardımcı olun. Gündüzleri ışıklı, sesli ortamlarda yatağında değil de beşik ya da bebek karyolasında kalmasına, akşamları ise karanlık, sessiz bir odada yatağında uyumasına özen gösterin. Yatmadan önce yatak ritüelleri (yatak öncesi banyo, masaj, pijama giydirmek gibi) geliştirip uygulayarak gündüz ve gece arasındaki farkı öğrenmesine yardımcı olun.

Bella B – Rahatlatıcı ve Yenileyici Masaj Yağı bebeğinizi rahatlatmaya yardımcı olur ve Baby Mate bebek banyo şapkası ile de gözleri yanmadan keyifli şekilde banyosunu yaptırabilirsiniz.
 

  • Gece boyunca bebeğinize biberon veriyorsanız biberonun ya da ihtiyacınız olan diğer şeylerin yakınınızda olmasına dikkat edin.
  • Gece boyunca her iki-üç saatte bir kalkan bebeğinizin altını her seferinde değiştirmeyin, bu onun uykusunu daha da çok kaçıracak ve bölecektir.
  • Bebeğinizin gündüzleri çok uzun süre deliksiz uyumasına izin vermeyin. Gündüzleri 3-5 saat deliksiz uyuyan bebeğiniz akşamları sürekli uyanmaya başladıysa gece ve gündüzü karıştırmış olabilir.
  • Bebeğinizin yorgun ve uykulu hallerini anlamaya çalısın, aşırı yorgun ve tükenmiş bir bebek çok daha fazla ajite olduğu için uykuya dalması da bir o kadar zor olacaktır. Bebeğinizin yorgun ve uykulu olduğunu anlar anlamaz onu uykuya yatırın.
  • Bebeğinizin rahat olmasını sağlayın, kocaman bir yatakta kendini boşlukta hisseden bebekler, bir süre onları saran beşikte ya da kundaklanarak uyumayı tercih edebilirler çünkü bu şekilde anne karnında oldukları atmosfere benzer bir ortamda olurlar.
  • Bebeğiniz uyumadan önce karnının doymuş olduğuna emin olun.
  • Bebeğinizi mümkün oldukça erken yatırın, erken yatan bebeklerin çok daha kolay uykuya daldığı ve daha uzun uyudukları gözlemlenmektedir. Bebekler 18:30-19:00 civarında yatmaya doğal olarak meyillidirler.
  • Bebeğinizin uyuyacağı odanın güvenli ve sevimli olması için onunla aynı mekanda uyumak dışında vakit geçirin, onun bu mekana alışmasını sağlayın.

Daha büyük çocuklarda uyku düzeni yaratmak ve daha detaylı bilgiler için lütfen “The no-cry sleep solution” kitabına başvurun.
 

Psikolog Doktor Seda Çiftçi Sevil