Aşırı Spor Ve Erken Yaşlanma


Sporda normalden aşırıya geçişin tam olarak bir ölçüsü olmasa da, 1 saati aşan yoğun kardiyo egzersizi veya yoğun kardiyo yapılan iki gün arasında vücudun toparlanması için yeterince süre bırakılmaması örnek olarak verilebilir.

 

Aşırı yoğun spor yapmanın vücutta mekanik, hormonal, psikolojik ve kimyasal olumsuz etkileri vardır.
Kimyasal etkilerin başında oksidasyon gelir.

 

Yaşamak için muhtaç olunan oksijen, her nefes alıp verişimizde oksidasyon meydana getirmekte, zararlı serbest radikallerin oluşmasına neden olmaktadır.

 

Oksidasyon ile açığa çıkan serbest radikallere karşı koyan antioksidanlar, vücudunuzda yeterli seviyede değilse denge bozulmuş ve artık zararlı bölgeye girmişsiniz demektir. Oksidasyon ile savaş için antioksidan içeren gıdalar tüketin.

 

Serbest radikalleri sadece aşırı spor değil, güneş ışınları, radyasyon, sigara, alkol, gıdalardaki kimyasal kirlilik gibi çevresel etmenler de arttırır. Serbest radikallerin en önemli zararlı etkisi vücutta her şeyi düzenleyen DNA üzerine olmaktadır.

 

Serbest radikalleri ortaya çıkaran süreç oksidasyon ile doğrudan ilgili olduğundan, aşırıya kaçılıp kaçılmadığı kandaki hidrojen peroksit (H2O2) seviyesi ile ölçülebilir. H2O2 seviyesinin yüksekliği vücudun aşırı oksidatif stres altında  olduğunu gösterir.

 

DNA’da meydana gelen hasar, kanser hücrenin ortaya çıkmasına sebep olur. Serbest radikaller ayrıca obezite, eklem iltihabı, şeker hastalığı, Parkinson, Alzheimer, damar sertliği, bağışıklık sisteminin zayıflamasına yol açar. Cilt altı kolajen dokuya hasar vererek cildin kırışmasına ve erken yaşlanma belirtilerinin çıkmasına neden olur.

 

ATROFıK DERıHenüz zamana bağlı yaşlanma sürecini durduran bir iksir bulunamadı ancak bu süreci yavaşlatmak elimizde. Sağlıklı bir vücut ve sağlıklı-geç bir yaşlanma için hayatımızın bir parçası olması gereken sporu düzenli ama kararında yapalım.

 

Kararında bir egzersiz planında birbirini takip eden günler şu şekilde planlanırsa, serbest radikallerle vücudunuzun başarıyla mücadele edebilmesine imkan tanımış olursunuz:

 

Birinci gün 20-30 dakika kardiyo, bir gün dinlenme, 3. gün ağırlık çalışması veya pilates, 4. gün kardiyo, ertesi gün dinlenme, 6. – 7. – 8. – 9. – 10. … durmak yok!
 

Yüzme, koşu, bisiklet gibi nabzınızı fırlatan, nefes nefese bırakan temel kardiyo egzersizlerini faydalı olabilmesi için 20 dakikadan kısa, 50 dakikadan uzun yapmayın. Bu egzersizi yaptığınız günün ertesine yeni bir kardiyo günü eklemeyin. Kardiyo günü arkasından mutlaka en az 1 gün dinlenin. Egzersiz öncesi, sırası, sonrası ve dinlenme günlerinde vücudunuzdan eksilen protein, karbonhidrat ve mineralleri yerine koyacak şekilde beslenin.

 

Aşırı yüklenme anlamına gelen sürantrene durumu kendini hormonal dengede bozulma, psikolojik rahatsızlık, halsizlik, uyku bozukluğu, performans düşüklüğü şeklinde gösterir. Bunun önüne geçilmezse yıpranmış, yaşlı görünümlü, kasları güçsüz sorunlu bir vücutla hayata devam edilir.

 

Amatör ve profesyonel sporcu terimleri arasındaki temel ayırım spordan para kazanıp kazanmamaktır. Profesyonel sporcu da, amatör sporcu da en nihayetinde insandır. Pek çoğumuz profesyonel ruh ile amatörce spor yapsa da, genetik ve dayanıklılık olarak farklılık gösteren metabolizmalarımız temelde aynıdır. Oksijen hayat verir ama yıpranmayı da beraberinde getirir.

 

Sağlıklı yaşamın formülü, her şeyi kararında ve dengeli yapmakta saklı.

 

Dr. Dinçer SertkayaDr.Dinçer Sertkaya

Etiketler :

Bu Yazılar da İlginizi Çekebilir